ಸಹಕಾರ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಡೈರಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಸ್ಥಾವರವೆಂದರೆ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ 1955 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕೂಡಿಗೆ ಡೈರಿ.

ಕರ್ನಾಟಕವು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಂದು ‘ನಂದಿನಿ’ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮನೆ ಮಾತಾಗಿದೆ. ಈ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮೊದಲ ಡೈರಿ – ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಶಾಲನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಕೂಡಿಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಡೈರಿ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 

ಹಾಲಿನ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಾಂದಿ:

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ‘ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿ’ (White Revolution) ಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಚಳುವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟ (KMF) ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದವು.

ಕೂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ:

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು 1955 ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದವು. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಡೈರಿ, ಹಾಲನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿತರಿಸಲು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಇದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ರೈತರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಾಲಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢರಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಮಹಾಮಂಡಳಿ (KMF) ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ಕೂಡಿಗೆಯಂತಹ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಡೈರಿಗಳ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಇರುವ ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, 1974 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ “ಕರ್ನಾಟಕ ಡೈರಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್” (KDDC) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆ ನಂತರ 1984 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಮಹಾಮಂಡಳಿ (KMF) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು. ಕೂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು KMF ನ ಭಾಗವಾದವು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಮೂಲಾಧಾರವಾದವು.

ಕೂಡಿಗೆಯ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ:

ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಡೈರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮೊದಲಿನ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡವು ಇಳಿಮುಖ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಕೆಲವೇ ಮೀಟರ್‌ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ, ಸುಸಜ್ಜಿತ ಡೈರಿ ಘಟಕವು ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಗೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಕೊಡಗಿನ ಕೂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮೊದಲ ಡೈರಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವಲ್ಲ, ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ, ಸಹಕಾರಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಡೈರಿಯ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯು ಇಂದು ನಂದಿನಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೂ ಹಾಲು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.